Kiedy jeszcze należy skonsultować się z logopedą?

Rozwój mowy nie przebiega u wszystkich dzieci jednakowo: u jednych szybciej, u innych wolniej. Niejednakowa jest też kolejność przyswajania sobie przez dziecko poszczególnych głosek. Stopień rozwoju mowy zależy od wpływu środowiska oraz od psychofizycznego rozwoju dziecka.

Skonsultuj się z logopedą jeśli dziecko:

  • ma krótkie wędzidełko języka (albo gdy masz takie podejrzenia)
  • ma trudności z koncentracją uwagi
  • 7- letnie nie wymawia jakichś głosek lub wymawia je w sposób zdeformowany
  • ma częste infekcje górnych dróg oddechowych
  • ma zaburzenia słuchu fonemowego np. trudności z różnicowaniem głosek czy par słów, które różnią się jedną głoską (np. kura-góra, tom-dom, półka-bułka itd.)
  • ma mały zasób słownictwa
  • masz wątpliwości dotyczące prawidłowej budowy narządów mowy dziecka
  • ma trudności z nauką czytania/pisania
  • myli litery podobne (np. l-ł,p-b, b-d), przestawia litery w wyrazie lub wyrazy w zdaniu
  • głos brzmi nosowo
  • jąka się
 

W przypadku niemowląt należy skonsultować się, gdy:

  • niemowlę ma stale otwartą buzię (w ciągu dnia/w trakcie snu)
  • podczas ssania piersi czy butelki krztusi się/wydaje dźwięki podobne do mlaskania, klikania
  • pojawiają się problemy podczas rozszerzania diety (pojawia się niechęć do pokarmów grudkowatych, są trudności z gryzieniem/żuciem/połykaniem)
  • między 6. a 10. miesiącem życia nie gaworzy
  • po 4 miesiącu życia nie odpowiada uśmiechem na uśmiech
  • ok. 9 miesiąca życia nie wskazuje palcem
  • nie reaguje na dźwięki
  • niemowlę ma trudności ze ssaniem/połykaniem

Z logopedą skonsultuj się, jeśli roczne dziecko:

  • nie siedzi stabilnie
  • nie nawiązuje kontaktu wzrokowego
  • nie reaguje na imię
  • nie wskazuje palcem
  • nie reaguje na proste polecenia
  • nie odwraca głowy w kierunku źródła dźwięku
  • nie wypowiada pierwszych słów (np. mama, tata, baba)
  • nie naśladuje
  • nie pije z kubka otwartego
  • ma trudności związane z gryzieniem i żuciem pokarmów
  • nie gaworzy
  • ssie kciuka
  • śpi z otwartą buzią

Roczne dziecko mówi od 1 do 10 słów i zaliczamy słowa typu mama, baba, tata, ale też wyrażenia dźwiękonaśladowcze czy sylaby np. mi [miś], di [drzwi] itd. Dziecko gromadzi informacje różnego rodzaju, aby w kolejnych etapach rozwoju mowy z nich korzystać. Na tym etapie jest w stanie skojarzyć usłyszane słowo z właściwym przedmiotem, a także zna i rozpoznaje swoje imię, rozumie proste polecenie. Rozumienie znacznie wyprzedza umiejętność mówienia.

Z logopedą należy się skonsultować, jeśli 2-latek:

  • nie mówi, nie naśladuje dźwięków otoczenia (np. hau, brum, bam, muu) albo mówi tylko kilka słów (mówi mniej niż ok. 250 słów)
  • nie próbuje łączyć dwóch prostych słów (np. mama da „mama daj”, mama am)
  • nie inicjuje kontaktu
  • wsuwa język między zęby podczas mówienia
  • ssie smoczek/je z butelki
  • nie reaguje na polecenia
  • nie podchodzi do opiekuna, aby coś pokazać np. zabawkę
  • nie reaguje na własne imię
  • nie używa gestu wskazywania
  • nie nawiązuje kontaktu wzrokowego
  • je tylko wybrane produkty
  • nie naśladuje
  • nie odwraca głowy w kierunku źródła dźwięku
  • oddycha przez usta w dzień i/lub w nocy
  • chrapie podczas snu
  • nadmiernie się ślini
  • w dalszym ciągu je z butelki i używa smoczka
  • spędza dużo czasu przed TV
  • ssie smoczek/je z butelki
  • ssie kciuka


Zdarza się, że na tym etapie dzieci:

  • reduplikują sylaby pipi – kupi
  • opuszczają głoski (najczęściej w wygłosie i nagłosie)
  • pojawiają się elizje, upodobnienia
  • głosek, kontaminacje (połączenia dwu lub kilka wyrazów w jeden), substytucje głosek trudniejszych łatwiejszymi
  • opuszczają sylaby (najczęściej nieakcentowane) megnetofon – tofon
  • upraszczają grupy spółgłoskowe

Charakterystycznym zjawiskiem w okresie tworzenia przez dziecko pierwszych wyrazów są onomatopeje – odgłosy zwierząt, pojazdów, ale też onomatopeje funkcjonujące jako nazwy np. odkurzacz – buuu – dzieci same nadają dźwięki przedmiotom.

Z logopedą należy się skonsultować, jeśli 3-latek:

  • nie reaguje na imię
  • nie inicjuje kontaktu/nie wykazuje chęci do komunikowania się
    nie mówi/mówi niewiele
  • nie nawiązuje kontaktu wzrokowego
  • nie naśladuje
  • jego mowa jest niezrozumiała dla otoczenia
  • nie buduje zdań
  • nie zadaje pytań
  • nie reaguje na polecenia
  • oddycha ustami w ciągu dnia
  • śpi z otwartą buzią/chrapie
  • nadmiernie się ślini
  • ma częste infekcje górnych dróg oddechowych
  • je tylko wybrane produkty
  • ssie kciuka
  • wsuwa język między zęby podczas mówienia
  • nie mówi głosek [p, b, m, t, d, k, g, ch, f, w, l, ł, j, n, ń, ś, ź, ć, dź]   
  • podczas artykulacji wsuwa język między zęby

Z logopedą należy się skonsultować, jeśli 4-latek:

  • zamienia głoskę [k] na [t], [d] na [g], nie wymawia poprawnie głoski [l], zamienia głoski [s, z, c, dz] na głoski [ś, ź, ć, dź]
  • mówi bezdźwięcznie np. „fota” (woda), „tom” (dom)
  • jego mowa jest niezrozumiała dla otoczenia
  • śpi z otwartą buzią/chrapie
  • nie buduje zdań
  • nie reaguje na polecenia
  • oddycha ustami w ciągu dnia
  • wsuwa język między zęby podczas mówienia
  • nie nawiązuje kontaktu wzrokowego
  • nadmiernie się ślini
  • nie reaguje na swoje imię

Z logopedą należy się skonsultować, jeśli 5-latek:

  • zamienia głoskę [k] na [t], [d], na [g], nie wymawia poprawnie głoski [l], zamienia głoski [sz, ż, cz, dż] na [s, z, c, dz] i/lubzamienia głoski [s, z, c, dz] na głoski [ś, ź, ć, dź]mówi bezdźwięcznie np. „fota” (woda), „tom” (dom)
  • jego mowa jest niezrozumiała dla otoczenia
  • nie reaguje na polecenia
  • realizuje głoski międzyzębowo
  • oddycha ustami w ciągu dnia
  • nie buduje zdań
  • śpi z otwartą buzią/chrapie
  • nadmiernie się ślini
  • nie nawiązuje kontaktu wzrokowego

Koniecznie skonsultuj się z logopedą, jeśli 6-latek:

  • nie wymawia głosek [s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, r] lub innych głosek
  • nie reaguje na polecenia
  • jego mowa jest niezrozumiała dla otoczenia
  • ma ubogi zasób słownictwa
  • nie buduje wypowiedzi złożonych
  • nie reaguje na polecenia
  • realizuje głoski międzyzębowo
  • oddycha ustami w ciągu dnia
  • mówi bezdźwięcznie np. „fota” (woda), „tom” (dom)
  • śpi z otwartą buzią/chrapie
  • nadmiernie się ślini